อลังการ “สถานีสนามไชย” ฝีมือศิลปินแห่งชาติ ดร. ภิญโญ สุวรรณคีรี


COCONS ACHITECTURE

 

ประชาชาติธุรกิจออนไลน์
14 ธ.ค. 2559 เวลา 13:09:52 น.

ด้วยบรรยากาศและการตกแต่งในรูปแบบสถาปัตยกรรมไทยแท้ๆ ที่วิจิตร ประณีต ต่างไปจากสถานีรถไฟฟ้าแห่งอื่นๆ “สถานีสนามไชย” ของโครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยาย ถือเป็นความภูมิใจของ ช. การช่าง ที่ได้รับมอบหมายจากการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) ให้เป็นผู้ก่อสร้าง โดยผสานศักยภาพด้านวิศวกรรมสมัยใหม่เข้ากับเอกลักษณ์ของสถาปัตยกรรมไทย ที่ได้ปรมาจารย์ด้านสถาปัตยกรรมไทย รองศาสตราจารย์ ดร. ภิญโญ สุวรรณคีรี เป็นผู้ออกแบบและจะกลายเป็นอีกหนึ่งแลนด์มาร์คสำคัญของกรุงเทพฯ ในอนาคต

L_kajdg7agdb9g6ji9e5ggb

รศ. ดร. ภิญโญ สุวรรณคีรี ปรมาจารย์ผู้ชำนาญเรื่องสถาปัตยกรรมไทยชนิดหาตัวจับยากที่ได้รับการเชิดชูเกียรติให้เป็นศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ (สถาปัตยกรรม) ประจำปี พ.ศ. 2537 ราชบัณฑิต และได้ฝากฝีมือผลงานสถาปัตยกรรมไทยทั้งในประเทศและต่างประเทศมาแล้วมากมาย เล่าถึงแนวคิดในการออกแบบสถานีรถไฟฟ้าแห่งนี้ว่า แนวคิดในการออกแบบสถานีนี้ เกิดจากแรงบันดาลใจจากพื้นที่โดยรอบและโบราณวัตถุที่ขุดได้ในบริเวณสถานี

“แนวคิดการออกแบบที่แตกต่างสำหรับสถานีนี้ เป็นความตั้งใจที่เราต้องการสร้างเอกลักษณ์ของสถานีรถไฟฟ้าของไทย ให้ชาวต่างชาติและคนไทยที่มาใช้บริการที่นี่ประทับใจ จำได้  เราใช้แนวคิดอิงประวัติศาสตร์ในการออกแบบสถานีสนามไชยให้สอดคล้องกับอาคารสำคัญโดยรอบ ซึ่งเป็นเขตพระนครชั้นในบนเกาะรัตนโกสินทร์ รวมทั้งได้มีการขุดพบคลองรากหรือบริเวณฐานรากของโครงสร้างอาคารพระราชวังเก่าในบริเวณที่จะก่อสร้างสถานี  เราจึงได้ใช้รูปแบบสถาปัตยกรรมไทยโบราณมาเป็นแนวในการออกแบบเพื่อสื่อถึงความทรงคุณค่าและเอกลักษณ์ของวัฒนธรรมไทยที่สามารถหลอมรวมกับชีวิตคนยุคใหม่ได้อย่างกลมกลืน” รศ. ดร. ภิญโญกล่าว

ภายในสถานี วางผังตามแบบสถาปัตยกรรมไทยโบราณ  มีเสาสี่เหลี่ยมขนาดใหญ่สีขาวเรียงรายขนาบข้างทางเดิน บัวหัวเสาปิดทองคำเปลวเป็นสีทองอร่าม มีองค์และฐานเสาตามธรรมเนียมสถาปัตยกรรมไทย  พื้นและผนัง จำลองมาจากกำแพงเมืองลายประจำยาม เพดานตกแต่งลายไทยเป็นลายฉลุแบบดาวล้อมเดือน ปิดทองคำเปลวเช่นกัน  ทำให้รู้สึกเหมือนเดินเข้าไปในอาคารไทยโบราณหรือพระอุโบสถที่ครูช่างฝีมือเยี่ยมได้รังสรรค์ขึ้นอย่างประณีต

แม้ว่าบรรยากาศจะเป็นไทยแท้ๆ แต่ก็มีกลิ่นอายความทันสมัย ด้วยลายเส้นกราฟิกบนพื้น บนเสา และในรายละเอียดตามที่ต่างๆ รวมทั้งการจัดวางผังที่สอดคล้องกับการใช้งานรถไฟฟ้าได้อย่างเต็มประสิทธิภาพและลงตัว กลมกลืนไม่ขัดตา

“ผมลงมาดูเองในทุกรายละเอียด ทุกจุด เพราะต้องการให้สถานีนี้เป็นเอกลักษณ์ของไทยที่คนทั่วโลกต้องมาดู ใครๆ ต้องรู้จัก เราตั้งใจออกแบบและจัดทำอย่างประณีตทุกชิ้น เพื่อสร้างผลงานที่จะอยู่คงทน เป็นสมบัติของชาติ ไม่ใช่แค่เป็นอาคารที่รองรับผู้โดยสารผ่านไปมาเท่านั้น  นอกจากนี้ ยังถือเป็นการอนุรักษ์ศิลปะและสถาปัตยกรรมไทยให้คนรุ่นหลังได้เห็นและชื่นชม”รศ. ดร.ภิญโญ กล่าว

สถานีสนามไชยอยู่ในเส้นทางโครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยาย ช่วง “บางซื่อ-ท่าพระและหัวลำโพง –บางแค” ระยะทาง 27 กิโลเมตร  เป็นโครงการที่รับผิดชอบโดยการรถไฟฟ้าขนส่งมวลแห่งประเทศไทย (รฟม.) และได้มอบหมายให้ ช. การช่างเป็นผู้ดำเนินการออกแบบก่อสร้างและตกแต่งในช่วงสนามไชย-ท่าพระ ซึ่งโครงการดังกล่าวอยู่ในส่วนของสัญญาที่ 2 จากทั้งหมด 5 สัญญา  โดยปัจจุบันโครงการสถานีสนามไชยมีความคืบหน้าไปมากถึง 100% และคาดว่าจะเสร็จสมบูรณ์ได้ตามกำหนด

สถานีสนามไชยตั้งอยู่บริเวณถนนสนามไชย บนเกาะรัตนโกสินทร์ ไม่ไกลจากวัดพระแก้วและพระบรมมหาราชวัง  มีสถานที่ทางวัฒนธรรมอยู่โดยรอบ ถือเป็นแหล่งการท่องเที่ยวที่สำคัญของกรุงเทพมหานคร และมีนักท่องเที่ยวสัญจรผ่านเป็นจำนวนมาก

ดร.สุภามาส ตรีวิศวเวทย์ กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ช. การช่าง จำกัด (มหาชน) กล่าวเสริมว่า “สำหรับโครงการนี้ ช. การช่าง ได้ใช้ศักยภาพด้านวิศวกรรมเพื่อควบคุมการก่อสร้างงานสถาปัตยกรรม หรือ Engineer Meets Arts โดยนำความเชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมและการก่อสร้างที่เราสั่งสมมากว่า 44 ปี มาใช้ในการควบคุมให้การก่อสร้างและตกแต่งสถานีตามแบบสถาปัตยกรรมไทยที่ทรงคุณค่า มีความงดงามอ่อนช้อย แต่สง่างามอยู่ในตัว ซึ่งต้องอาศัยทักษะความเข้าใจ และเทคโนโลยีที่จะผสานทั้ง 2 ด้านนี้ไว้ด้วยกันอย่างลงตัวเพื่อสร้างประสบการณ์ที่ไม่เหมือนใครให้แก่ผู้โดยสารที่ได้เข้ามาใช้บริการ

“ภายใต้ความงดงามอันเป็นเอกลักษณ์แบบไทยรัตนโกสินทร์ สถานีสนามไชยสะท้อนความเป็นเลิศด้านการออกแบบทั้งในเชิงวิศวกรรม การจัดพื้นที่ใช้สอยที่คำนึงถึงผู้ใช้งาน ความสะดวกและปลอดภัย ไปพร้อมกับการตกแต่งที่มีรายละเอียด สะท้อนความเป็นไทยได้เป็นอย่างดีสถานีสนามไชยจะเป็นอีกหนึ่งแลนด์มาร์คที่สำคัญของกรุงเทพฯ เป็นจุดที่เชื่อมความเป็นไทยกับความทันสมัยเข้าด้วยกัน” ดร.สุภามาส กล่าว

โครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินตลอดทั้งเส้นจะเป็นรถไฟฟ้าที่มีเอกลักษณ์และความโดดเด่นมาก เพราะเป็นเส้นที่วิ่งผ่านบริเวณที่มีประวัติศาสตร์ความเป็นมายาวนาน  ดังนั้นนอกจากสถานีสนามไชยแล้ว ช.การช่างยังได้รับมอบหมายให้เป็นผู้ดำเนินการออกแบบก่อสร้างและตกแต่งสถานีอิสรภาพ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งสถานีที่จะถูกตกแต่งด้วยสถาปัตยกรรมไทยด้วยแนวคิดที่แตกต่างออกไป โดยจะตกแต่งด้วยหงส์ สัตว์ในวรรณคดีไทยเป็นสำคัญเนื่องจากตั้งอยู่ใกล้วัดหงส์รัตนารามราชวรวิหาร

“การออกแบบสถานีอย่างมีเอกลักษณ์เช่นนี้ นอกจากจะเป็นการเล่าเรื่องราวเพื่อสร้างความประทับใจให้แก่ชาวต่างชาติแล้ว เราเชื่อว่าจะทำให้เราคนไทยทุกคนได้ตระหนักถึงคุณค่ามรดกทางศิลปวัฒนธรรมของไทยที่เป็นหนึ่งเดียวในโลก ช.การช่างภาคภูมิใจที่ได้มีโอกาสเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาระบบโครงสร้างคมนาคมให้แก่ประชาชน พร้อมกับเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมอันงดงามที่หาได้ที่เมืองไทยเพียงแห่งเดียวในโลก” ดร.สุภามาส กล่าว

ประวัติโดยย่อของท่าน (จากวิกิพีเดีย)

รองศาสตราจารย์ ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี (10 มีนาคม 2480 – ) กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ ของมหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี สถาปนิกสาขาสถาปัตยกรรมไทย นักการศึกษาสถาปัตยกรรมไทยประเพณี ศิลปินแห่งชาติและราชบัณฑิตสำนักศิลปกรรม ประเภทสถาปัตยศิลป์ เป็นบุตรของ นายซ้อน – นางรื่น สุวรรณคีรี สมรสกับ นางลาวัณย์ สุวรรณคีรี มีธิดา ๓ คน ได้แก่ นางสาวดลฤดี สุวรรณคีรี, นางสาวปิยนุช สุวรรณคีรี และนางสาวพุทธชาติ สุวรรณคีรี

รองศาสตราจารย์ ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี เกิดเมื่อ 10 มีนาคม พ.ศ. 2480 เป็นบุตรของนายซ้อน และนางรื่นสุวรรณคีรี มีความสนใจงานด้านสถาปัตยกรรมไทยมาตั้งแต่เด็ก ๆ ในขณะที่มีอายุ ๘ ขวบ พระครุปทุมธรรมธารี วัดสามบ่อ จังหวัดสงขลา ได้นำไปเลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรม เนื่องจากพระครูปทุมธรรมธารี มีความสามารถพิเศษ คือ เป็นช่างลาย เมื่อมีงานที่วัด ท่านพระครูฯ ก็จะลงมือเขียนลวดลายต่าง ๆ ด้วยตัวท่านเอง และเมื่อ รองศาสตราจารย์ ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี เกิดความสนใจและช่วยเป็นลูกมือ ท่านพระครูฯ จึงได้สอนการเขียนลายต่าง ๆ ให้ พระครูปทุมธรรมธารี นอกจากจะมีความเชี่ยวชาญในเรื่องการเขียนลายแล้ว ท่านยังมีความเชี่ยวชาญในการแกะลายฉลุไม้ ซึ่งใช้ประดับหน้าบันวัด กุฏิ โรงเรียน เป็นต้น ทำให้ท่านมีลูกศิษย์ที่เป็นช่างเป็นจำนวนมาก และในทุก ๆ วันพระบรรดาช่างทั้งหลายจะมาแลกเปลี่ยนวิชาความรู้กันและช่วยท่านพระครูฯ ทำงานต่าง ๆ และเมื่อช่างเหล่านั้นเห็นถึงความสนใจและตั้งใจของ รองศาสตราจารย์ ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี จึงช่วยกันถ่ายทอดงานช่างต่าง ๆ ให้ เช่น การแกะรูปหนังตะลุง ลายประดับอาคาร ลายประดับเฟอร์นิเจอร์ เป็นต้น ด้วยเหตุดังกล่าวทำให้ รองศาสตราจารย์ ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี มีความรู้เกี่ยวกับเรื่องลวดลายต่าง ๆ มาตั้งแต่สมัยที่ยังเป็นเด็ก


ภาพ: คม ชัด ลึก

โฆษณา