ประเพณีแห่ผีตลก – ผีขน


BlogAdvertise01_Adblog01_Adblog01

รุ้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม

สมชาย ธรรมใจ
3 ตุลาคม 2560

ประเพณีการแห่ผีตลก – ผีขน

เกิดขึ้นช่วงเทศกาลออกพรรษา คือ เดือนตุลาคม ชาวท่าปลาเรียกสิ่งประดิษฐ์ที่มีลักษณะคล้ายหัวโขนต่างกันออกไป ชาวตำบลท่าปลาเรียกว่า ‘หัวผีตลก’ ส่วนชาวตำบลหาดล้า ตำบลท่าแฝก เรียกว่า ‘หัวผีขน’

หัวผีตลก-ผีขน จะมีอยู่ 2 ชนิด ได้แก่ “แบบสวม” เป็นหัวผีที่ขึ้นรูปด้วยไม้ไผ่จักเป็นตอกเส้นใหญ่ หุ้มด้วยผ้าเหลืองเก่าตกแต่งด้วยวัสดุท้องถิ่น เพื่อให้ดูน่าเกลียดน่ากลัว เช่น เส้นผม กาบมะพร้าว มะขี้ก๋าหรือมะเขือแจ้ ผงถ่าน เป็นต้น

ผีตลก

“แบบหน้าแปะหรือหน้าแว่น” เป็นหัวผีที่ทำขึ้นจากกาบหมาก หรือขึ้นรูปหน้าผีด้วยดินเหนียวแปะด้วยกระดาษ ลักษณะเหมือนการทำหน้ากาก แล้วตกแต่งด้วยสีเพื่อให้ดูน่ากลัว-ขบขัน

แต่สิ่งที่เหมือนกันของประเพณีแห่ผีตลก-ผีขน คือ เป็นประเพณีที่ชาวตำบลหาดล้าและตำบลท่าปลาถือปฏิบัติสืบทอดกันมานานแล้ว โดยต่างมีความเชื่อเกี่ยวกับนรก-สวรรค์ การทำบุญทำทานตามพระพุทธศาสนาให้กับผีเปรต ผีนรก ที่หิวโหยต้องหาอาหารเลี้ยงชีพโดยการขอส่วนบุญจากมนุษย์ไปเรื่อยๆ จนกว่าจะใช้หนี้กรรมที่ตนก่อไว้หมดสิ้น เพื่อจะได้ไปเกิดในชาติภพใหม่ต่อไป

โดยผู้ชายที่จะสวมหัวผีตลก – ผีขนได้นั้น จะต้องเข้าร่วมสาน-แต่งและพิธีกรรมสวมหัวผีตลก – ผีขนในป่าช้าของหมู่บ้านนั้นๆ จึงจะสามารถร่วมขบวนแห่ของแต่ละปีได้ ดังนั้น คนในชุมชนจะไม่มีทางทราบได้ว่าบุคคลที่สวมหัวผีตลก-ผีขนนั้นเป็นใคร

ผีตลก1

ทั้งนี้ ผีตลก-ผีขนในอดีตนั้นจะเป็นที่หวาดกลัวของเด็กหรือผู้ใหญ่ขวัญอ่อนบางคนในชุมชน เนื่องจากมีการอัญเชิญดวงวิญญาณของผีในป่าช้าเข้าสิงสถิตในผีขนแต่ละตนที่เข้าร่วมพิธีด้วย

สำหรับข้าวตอก ดอกไม้ ต้นกล้วย ต้นอ้อย ต้นกู๊ก ต้นข่า ที่ชาวบ้านนำมาสมทบระหว่างทางที่ขบวนแห่ผ่านชุมชนนั้น ก็เพื่อนำไปตกแต่งวิหารหรือศาลาการเปรียญให้เสมือนป่าหิมพานต์ เพื่อเป็นที่ฟังเทศน์มหาชาติในเทศกาลออกพรรษา ระหว่างทางจะมีการตีฆ้อง ตีกลอง กระตุ้นให้เกิดความสนุกสนานครื้นเครง เชิญชวนชาวบ้านร่วมทำบุญ การบริจาคทาน วัตถุปัจจัยต่าง ๆ

ประเพณีการแห่ผีตลก – ผีขนมีวัตถุประสงค์ที่สำคัญ คือ การสืบทอดพระพุทธศาสนาให้ยั่งยืน แสดงให้พุทธศาสนิกชนเห็นว่าเมื่อทำชั่วแล้วจะไปเกิดเป็นผีเปรต ผีนรกหน้าตาน่าเกลียดน่ากลัวเผชิญทุกข์ต้องเที่ยวขอส่วนบุญส่วนกุศลกับชาวบ้าน เป็นการเตือนสติคนให้ละเว้นความชั่ว ประกอบแต่ความดีนั่นเอง

ผีตลก2

——–

หมายเหตุ บทความนี้คัดลอกจากต้นฉบับหนังสือ “ประวัติศาสตร์ท่าปลา เล่ม 2 เขียนiร้อยแก้ว โดย นายสมชาย ธรรมใจและร้อยกรอง โดย นายศิริวัฒน์ จันต๊ะ บรรณาธิการโดย นายดนัย อู่ทรัพย์

โฆษณา

ใส่ความเห็น

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s